Flamenco
 

 

Laat haar de flamenco dansen!
(beweeg met de muis over het plaatje.)

Flamenco is muziek en een dans van de zigeuners uit AndalusiŽ. Ze wordt doorgaans niet genoteerd, maar zoals veel volksmuziek via overlevering aan de volgende generatie doorgegeven.

Er bestaat een wijdverbreid misverstand, dat flamenco een pure zigeuner(gitano)-aangelegenheid is; de werkelijkheid is anders.
In Zuid-Spanje (onder andere in AndalusiŽ, zoals Huelva) wordt door veel mensen de flamencomuziek beleefd en doorleefd.
Bijna letterlijk, want voor velen is het een levensstijl.

Het is lastig: er is altijd een soort kruisbestuiving geweest: zigeuners en andere 'zwervenden' hebben uit vele verschillende bronnen hun muziek opgebouwd. (Die 'zwervenden' waren in vroeger tijden soms zelfs outlaws, gezocht door de politie of wat daar voor doorging: in Zuid-Spanje heeft er sinds de vroegste tijden (Visigothen) tot vrij recent (Ī1975) een meer dan wel mindere vorm van lijfeigenschap bestaan). Ook de dorpelingen en stedelingen in Zuid- Spanje hadden vele bronnen voor hun muziek (Joodse, Arabische, Moorse/Noord-Afrikaanse, Keltische invloeden, maar zeker ook Christelijke kerkelijke muziek).

Om het ingewikkelder te maken: grote groepen gitano's wonen al sinds generaties in de steden - ofschoon ze altijd zigeuners bleven: ze vermengden maar weinig met de payo's. Toch beÔnvloedde de muziek van de dorps- en stads-gitanos die van de anderse stede- en dorpelingen en vice versa. Ook de rondtrekkende gitano's en ander 'vrijbuiters' gaven aan deze muziek eigen karakteristieken. De betekenis van plaatsen ziet men vandaag de dag terug in hun reputatie, die verbonden is met een bepaalde plaats (bijvoorbeeld MŠlaga om zijn MalagueŮas, of AlÚsno in Huelva om zijn fandango's de Huelva, Granada om zijn GranaÔna's en zo zijn er vele anderen te noemen).

Mooie meiden in Flamenco kleding!

Die moeten Opa Frans en Oma Ine op de volgende vakantie naar Spanje ook maar meenemen voor Dagmar!

 

Duidelijk moge zijn, dat zigeuners een zeer belangrijke factor in de flamencomuziek zijn en waren, maar dat flamencomuziek zeker ook de (volks)muziek van de zuidelijke provincies in Spanje was en is.

De oorsprong is onduidelijk, maar de Noord-Afrikaanse invloed en andere uit de regio's rond de Middellandse Zee zijn duidelijk aanwezig. De muziek combineert zang, dans en gitaar-begeleiding en is gebaseerd op strakke ritmestructuren waarop geÔmproviseerd kan worden. Die zijn soms zo ingewikkeld, dat er muzikanten zijn die zich op ťťn van de ritmes specialiseren.

Er is een theorie, dat flamenco zijn naam te danken heeft aan Vlaanderen. In het Spaans wordt de Nederlandse taal tot op heden omschreven als "Flamenco" (Vlaams). Flamenco zou voortgekomen zijn uit groepen zigeuners, die vanuit Vlaanderen de dans mee naar Spanje hebben genomen. Anderen geven als etymologie, het Arabisch aan. Fellahmengu zou in het Arabisch burger zonder land zijn. Een andere hypothese is dat de klaagzangen en dansen vernoemd waren naar de door hen beklaagde en gehate Keizer Karel. Doordat hij het merendeel van zijn tijd in Vlaanderen doorbracht, werd hij door hen voor Vlaming (Flamenco) versleten.

De eerste vermelding van het woord Flamenco is te vinden in het boek Cartas Marruecas van Josť Cadalso (1774). Niet lang daarvoor was Vlaanderen immers nog in Spaanse handen. Dat de term in de literatuur voor het eerst opduikt in de 18de eeuw, zou op de Vlaamse link van het woord flamenco duiden. Enkele geschiedkundigen zeggen, dat doordat de Vlamingen rebelleerden tegen het Spaanse gezag, de Spanjaarden de term flamencos gebruikten voor personen, die het heersend gezag niet respecteren. De Spanjaarden zouden de term hebben gebruikt om er "gevaarlijke mensen" mee aan te duiden.

JŲrn met de Flamenco schoenen van Dagmar aan!

 

  De flamencomuziek wordt verdeeld in drie categorieŽn:
cante jondo of grande
cante intermedio
cante chico

Elk van de drie categorieŽn omvat weer verschillende vormen; elk met een eigen karakter (ritme, vaak twaalfachtste met ingewikkelde tussenaccenten) en toonsoort

De flamenco gitaartechniek stelt vooral hoge eisen aan de rechterhand.

Bron: Wikipedia